Verhoogde waarden van Lipoproteïne(a) oftewel Lp(a), worden steeds vaker erkend als een van de krachtigste onafhankelijke risicofactoren voor hart- en vaatziekten.
Lp(a) is niet zomaar een cholesterol deeltje. Het heeft unieke eigenschappen die het risico op vaatvernauwing, stolsels en hartklep verkalking aanzienlijk kunnen vergroten. Zelfs mensen met een gezond cholesterolprofiel kunnen hierdoor hartproblemen ontwikkelen.
Waarom Lp(a) zo’n belangrijke rol speelt
Lp(a) lijkt op het ‘gewone’ LDL-cholesterol, maar heeft een extra eiwitdeel, namelijk apolipoproteïne(a), dat het gedrag ervan verandert. Daardoor heeft Lp(a) de nadelen van twee werelden: het kan zich ophopen in de bloedvaten én het beïnvloedt ontstekingen en bloedstolling.
Een te hoge Lp(a)-waarde kan het hart en de bloedvaten op drie manieren beschadigen:
1. Lp(a) en hartinfarct
Een verhoogde Lp(a)-waarde vergroot het risico op coronaire hartziekten, ook bij mensen met een normaal LDL-cholesterol. Onderzoek laat zien dat bij patiënten jonger dan 60 jaar die een hartinfarct doormaken, meer dan één op de drie een verhoogde Lp(a)-waarde heeft.
Hoe Lp(a) het risico op een hartinfarct verhoogt:
Het remt de natuurlijke afbraak van bloedstolsels, waardoor afsluitingen sneller ontstaan.
Zelfs een lichte verhoging van Lp(a) kan op de lange termijn het risico op een hartinfarct vergroten, vooral in combinatie met roken, hoge bloeddruk of diabetes.
2. Lp(a) en beroerte
Naast hartinfarcten speelt Lp(a) ook een belangrijke rol bij beroertes, zoals een TIA of een herseninfarct. Onderzoek laat zien dat verhoogde Lp(a)-waarden samenhangen met een hoger risico op ischemische beroertes, vooral bij mensen jonger dan 65 jaar.
Hoe Lp(a) het risico op een beroerte verhoogt:
Het vergroot de kans op kleine bloedpropjes die de bloedtoevoer naar hersenweefsel blokkeren.
Hoewel beroertes meestal door meerdere factoren worden veroorzaakt, kan een verhoogde Lp(a)-waarde het risico aanzienlijk verhogen, zelfs wanneer andere risicofactoren goed onder controle zijn.
3. Lp(a) en aortaklepstenose
Een van de sterkste en best onderbouwde verbanden is dat tussen Lp(a) en aortaklepverkalking, ook wel aortaklepstenose genoemd. Het apolipoproteïne(a)-deel van Lp(a) stimuleert de afzetting van vetten en calcium in de hartkleppen. Hierdoor wordt de aortaklep geleidelijk dikker en stijver. Het hart moet daardoor steeds harder werken om het bloed door de klep heen te pompen.
Belangrijk om te weten:
Omdat er momenteel geen medicijnen bestaan die aortaklepverkalking kunnen stoppen of terugdraaien, is vroege herkenning extra belangrijk. Met name bij mensen met een familiaire voorgeschiedenis van hartklepziekten kan het tijdig vaststellen van een verhoogde Lp(a)-waarde van grote waarde zijn.
4. Lp(a) en atherosclerose
Atherosclerose, ook wel slagaderverkalking genoemd, is het onderliggende proces bij het merendeel van de hart- en vaatziekten. Bij mensen met een verhoogde Lp(a)-waarde begint dit proces vaak al op jongere leeftijd.
De rol van Lp(a) bij vaatwandbeschadiging:
Als gevolg hiervan kunnen bij mensen met een verhoogde Lp(a)-waarde al op relatief jonge leeftijd vernauwingen in de slagaders ontstaan, vaak nog voordat er duidelijke klachten zijn.
Waarom verdient Lp(a) een vaste plek in preventieve zorg?
Het verband tussen Lp(a) en hart- en vaatziekten is inmiddels zo sterk, dat internationale richtlijnen adviseren om iedere volwassene ten minste één keer in het leven te testen op Lp(a).
Door het meten van Lp(a) wordt duidelijk of er sprake is van een verhoogd erfelijk risico op hart- en vaatziekten. Dit maakt het mogelijk om eerder en gerichter preventieve maatregelen te nemen, zoals:
Samen vergroten we het bewustzijn over een hoog Lp(a) en helpen we je de regie te nemen over je hartgezondheid.
Mountain View Parkway, Paradise Road, 463 7th Ave, Netherlands.
NL - Nederlands
EN - English
DE - Deutsch