Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam grote hormonale en cardiovasculaire veranderingen. Het hart pompt meer bloed rond, de bloeddruk verandert en de placenta speelt een centrale rol in de gezondheid van moeder en kind. In de meeste gevallen verlopen deze veranderingen zonder problemen.

Bij sommige vrouwen kunnen erfelijke factoren, zoals een verhoogde Lp(a)-waarde, een rol spelen in hoe het lichaam deze extra belasting opvangt. Onderzoek laat zien dat een verhoogde Lp(a)-waarde samenhangt met een verhoogde kans op bepaalde zwangerschapscomplicaties, maar dit betekent niet dat deze complicaties ook daadwerkelijk zullen optreden.

Uit internationale studies blijkt dat…

• Ongeveer één op de vijf vrouwen een verhoogde Lp(a)-waarde heeft.

• Vrouwen met een hoge Lp(a)-waarde tot twee keer meer kans hebben op pre-eclampsie.

• Een verhoogde Lp(a)-waarde samenhangt met verminderde doorbloeding van de placenta.

• Er een verband is tussen verhoogd Lp(a) en vroeggeboorte of een laag geboortegewicht.

• Vrouwen die zwangerschapscomplicaties hebben gehad, later in hun leven een verhoogd risico hebben op hart- en vaatziekten, vooral na de overgang.

Deze bevindingen helpen artsen om beter te begrijpen bij wie extra aandacht zinvol kan zijn, niet om zwangere vrouwen onnodig ongerust te maken.

Waarom zwangerschap een gevoelig moment kan zijn
Tijdens de zwangerschap verandert het evenwicht tussen bloedstolling, doorbloeding en vaatspanning. Dit is een normaal en noodzakelijk proces. Bij vrouwen met een verhoogde Lp(a)-waarde kan dit evenwicht iets gevoeliger zijn, waardoor bepaalde risico’s beter zichtbaar worden.

Belangrijk om te benadrukken is dat een verhoogde Lp(a)-waarde geen klachten veroorzaakt en dat veel vrouwen met een verhoogde waarde een volledig normale zwangerschap doormaken.

Zwangerschap als signaal voor latere gezondheid
Steeds vaker wordt zwangerschap gezien als een moment waarop de gevoeligheid van hart en bloedvaten zichtbaar kan worden. Complicaties zoals hoge bloeddruk of pre-eclampsie zijn geen voorspelling, maar kunnen wel aanleiding zijn om ook na de zwangerschap alert te blijven op de hartgezondheid.

Bij vrouwen met erfelijke aanleg, zoals een verhoogde Lp(a)-waarde, kan deze informatie helpen om risico’s later in het leven beter te volgen en waar mogelijk te beperken.

Wanneer is het zinvol om Lp(a) te meten rond zwangerschap
Het meten van Lp(a) kan vooral waardevol zijn bij vrouwen die:

• Pre-eclampsie of zwangerschapsvergiftiging hebben gehad.
• Tijdens de zwangerschap hoge bloeddruk ontwikkelden.
• Een vroeggeboorte of laag geboortegewicht hebben meegemaakt.
• Hart- en vaatziekten in de familie hebben op jonge leeftijd.

Omdat Lp(a) genetisch bepaald en levenslang stabiel is, is één meting meestal voldoende om dit erfelijke risico in kaart te brengen.

Wat vrouwen zelf kunnen doen
Ook als een verhoogde Lp(a)-waarde wordt vastgesteld, is er geen reden tot paniek. Wel kan deze kennis helpen om bewuster met de eigen gezondheid om te gaan:

1. Bespreek eerdere zwangerschapscomplicaties met de huisarts of specialist.
2. Blijf alert op bloeddruk en cholesterol, ook na de zwangerschap.
3. Kies voor een gezonde leefstijl met voldoende beweging en een gebalanceerd voedingspatroon.
4. Informeer zorgverleners over erfelijke hart- en vaatziekten in de familie.

Zwangerschap veroorzaakt geen verhoogde Lp(a)-waarde, maar kan wel een moment zijn waarop erfelijke aanleg zichtbaar wordt. Die kennis is bedoeld om vooruit te kijken, niet om onrust te veroorzaken.

Vroeg inzicht biedt juist rust, overzicht en de mogelijkheid om gezondheid op de lange termijn goed te begeleiden.

Bronnen
Wetenschappelijke bronnen en medische referenties. De informatie op deze pagina over Lp(a), zwangerschap, zwangerschapscomplicaties en cardiovasculair risico bij vrouwen is gebaseerd op betrouwbare medische en wetenschappelijke bronnen.

European Heart Journal (2023) – Lp(a), placentaire doorbloeding en cardiovasculair risico.
https://academic.oup.com/eurheartj

American Journal of Obstetrics & Gynecology (2024) – Lp(a) en zwangerschapscomplicaties zoals pre-eclampsie.
https://www.ajog.org

Circulation (2022) – Zwangerschap, vaatfunctie en later cardiovasculair risico.
https://www.ahajournals.org/journal/circ

Journal of the American Heart Association (2023) – Zwangerschapscomplicaties als voorspeller van hart- en vaatziekten.
https://www.ahajournals.org/journal/jaha

European Society of Cardiology – Cardiovasculair risico bij vrouwen en zwangerschap.
https://www.escardio.org

Hartstichting – Zwangerschap en hartgezondheid.
https://www.hartstichting.nl/gezond-leven/zwanger-en-je-hart