Gepubliceerd: 19 december 2025
Bron: Alles Over Lp(a)
Alles Over Lp(a) verwelkomt de publicatie van het eerste Europese cardiovasculaire gezondheidsplan, het Safe Hearts Plan, dat op 16 december 2025 is gepresenteerd door de European Commission. Met dit plan zet de Europese Unie een belangrijke stap richting structurele preventie van hart- en vaatziekten, de belangrijkste doodsoorzaak in Europa.
Hart- en vaatziekten treffen momenteel naar schatting 62 miljoen mensen binnen de Europese Unie en veroorzaken jaarlijks ongeveer 1,7 miljoen sterfgevallen. De maatschappelijke kosten bedragen circa €282 miljard per jaar. Zonder aanvullende maatregelen zal deze ziektelast richting 2050 met bijna 90 procent toenemen, ondanks het feit dat tot 80 procent van de cardiovasculaire aandoeningen voorkómen kan worden.
Van late interventie naar preventie over de hele levensloop
Het Safe Hearts Plan onderstreept dat effectieve cardiovasculaire zorg begint bij preventie. De Europese Commissie kiest nadrukkelijk voor een levensloopbenadering, waarbij risico’s zo vroeg mogelijk worden opgespoord en aangepakt, in plaats van pas in te grijpen wanneer ziekte zich manifesteert.
Alles Over Lp(a) ziet deze koerswijziging als essentieel. In de huidige praktijk vindt een volledige beoordeling van het cardiovasculaire risico vaak pas plaats vanaf middelbare leeftijd. Hierdoor gaan waardevolle preventieve jaren verloren, met onnodige hartinfarcten, beroertes en kleplijden tot gevolg.
Erkenning van erfelijk en levenslang cardiovasculair risico
Een belangrijk onderdeel van het Safe Hearts Plan is de expliciete erkenning dat cardiovasculair risico niet uitsluitend wordt bepaald door leefstijl, maar ook genetisch en levenslang kan zijn. Het plan benoemt onder andere familiaire hypercholesterolemie (FH) en verhoogd lipoproteïne(a), oftewel Lp(a), als belangrijke en structureel ondergediagnosticeerde risicofactoren.
Naar schatting heeft één op de vijf Europeanen een verhoogde Lp(a)-waarde. Deze genetisch bepaalde risicofactor verhoogt onafhankelijk van andere risicofactoren de kans op vroegtijdige hart- en vaatziekten en aortaklepverkalking. Alles Over Lp(a) beschouwt de expliciete opname van Lp(a) in het Europese beleidskader als een belangrijke doorbraak, in lijn met de wetenschappelijke consensus en internationale richtlijnen van onder andere de European Atherosclerosis Society.
Gezondheidschecks en Lp(a)-testing als fundament van gepersonaliseerde preventie
Het voorgestelde Europese protocol voor cardiovasculaire gezondheidschecks vormt een belangrijke pijler onder het Safe Hearts Plan. Alles Over Lp(a) benadrukt dat een eenmalige meting van Lp(a), als onderdeel van een volledig lipidenprofiel, hierin onmisbaar is.
Vroege identificatie van verhoogd Lp(a) maakt tijdige en gerichte interventie mogelijk, voorkomt decennia van cumulatieve vaatbeschadiging en ondersteunt familiegerichte opsporing via cascade- en reverse-cascade screening. Wetenschappelijke en gezondheidseconomische studies tonen aan dat deze aanpak zowel effectief als kostenefficiënt is.
Waarom opsporing in de kindertijd moet beginnen
Een levensloopbenadering betekent volgens Alles Over Lp(a) dat preventie en screening niet mogen beginnen bij volwassenen, maar al in de kindertijd. Erfelijke lipidenstoornissen kunnen alleen tijdig worden opgespoord wanneer screening wordt geïntegreerd in bestaande jeugdgezondheidsprogramma’s.
Vroege opsporing beschermt niet alleen het kind zelf, maar ook ouders, broers, zussen en toekomstige generaties. Daarmee wordt cardiovasculaire preventie structureel en familiebreed verankerd in het zorgsysteem.
Van beleidsvisie naar concrete uitvoering
Het Safe Hearts Plan biedt een unieke kans om cardiovasculaire preventie in Europa fundamenteel te verbeteren. Het succes van het plan zal afhangen van de daadwerkelijke implementatie door lidstaten, ondersteund door data, digitale hulpmiddelen en klinische expertise.
Alles Over Lp(a) roept beleidsmakers, zorgprofessionals en gezondheidsorganisaties op om deze kans te benutten en vroege opsporing van Lp(a) structureel onderdeel te maken van cardiovasculaire zorg.
Door eerder te meten, eerder te handelen en preventie persoonlijk te maken, kan Europa duizenden vermijdbare hart- en vaatziekten voorkomen en bouwen aan een gezondere en veerkrachtigere toekomst.
Bronnen
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). The State of Cardiovascular Health in the European Union. OECD Publishing, 2025.
World Heart Federation. World Heart Report 2023: Confronting the World’s Number One Killer.
European Commission. Communication on an EU Cardiovascular Health Plan: The Safe Hearts Plan, 2025.
Kronenberg F. et al. The Brussels International Declaration on Lipoprotein(a) Testing and Management. Atherosclerosis, 2025.
Mach F. et al. 2025 Focused Update of the ESC/EAS Guidelines for the Management of Dyslipidaemias. European Heart Journal / Atherosclerosis, 2025.
Morton J.I. et al. Lp(a) testing for the primary prevention of cardiovascular disease: a cost-effectiveness analysis. Atherosclerosis, 2025.
NL - Nederlands
EN - English
DE - Deutsch